Sen mi Siz mi

Bu konuda bana ilham kaynağı olan Ahmet ve Cabi’ye teşekkürlerimi bir demet halinde püskürterek yazıma başlıyorum. Günlük hayatta çokça karşılaştığımız sorunlardan bir tanesi.. Yok ya, o kadar da karşılaşmıyoruz, yeni biriyle tanıştığımızda oluyor sadece. Yeni tanıştığımız birine “siz” mi demeliyiz, yoksa “sen” mi demeliyiz bunu tartışacağız. Yani ben kendimle tartışacağım siz de uygun gördüğünüz noktada beni kesip yorumunuzu eklerseniz ne güzel olur.

Yeni biriyle tanıştığımızda nasıl hitap edeceğimizi tam bilemiyoruz. Rahat olan insanlar bu konuda pek zorlanmıyorlar gözlemlediğim kadarıyla ama diğerleri pek bir muzdarip (bkz. ben). Eh vaziyet böyle olunca da bu konuyu bir tartışmak gerekir. Şimdi öncelikle sen-siz meselesinin belli kriterleri var. Yaş, cinsiyet, statü, bulunduğumuz ortam ve karşı tarafa göre olan durum. Baştan başlayalım. Sizden büyük biriyle tanıştınız diyelim. Ben “siz” ifadesini uygun buluyorum. Geçen gün Cabi birine “sen” diye hitap edince, Ahmet’in onu uyarması ile aklıma gelmişti bu konu. Bence yaş her zaman önemli bir ölçüdür. Ben kendimden 1 yaş büyüklerime dahi “abla”, “abi” ifadelerini kullanırım. Her ne kadar tanıştığım insanların %30′a yakını “bana abla demeee!” gibi ifadeler kullansa da, bu tür ifadeleri kullanmayınca, karşı tarafa “saygısızlık” yaptığımı düşünüyorum.

İkinci kriter; statü… Mesela bir öğretmen, öğrencisine kolay kolay “siz” demez. “Sen” der. Hatta “ey öğrenci!” der, ezer. Ben öyle gördüm valla. Öğrencisine siz diyen hoca nadir görülür galiba. Veya mesela bir doktor düşünün. Toplumda böyle bir gence yaşça büyük biri bile “siz”diye hitap eder. Eğer doktor da aklı başında saygılı bir insansa o da yaşına hürmeten o kişiye “siz” der. Böylece ilk iki kriterin nasıl çalıştığını, çalışınca ne kadar hoş olduğunu tesbit ederiz :)

Üçüncü kriter; ortam… Mesela bazı durumlarda her tanışan birbirine siz der. Bu burjuvaların kendine göre adetleri var malum. Onlar siz derler galiba, ben pek bilmem ama. Samimi bir ortamsa eğer yeni tanışanlar sen der birbirlerine. Veya ne bileyim mesela acil bir durum var veya sizin emriniz altında biri var, onlara da “sen” dersiniz. Dersiniz di mi?

Dördüncü kriter felan da var ama ben yoruldum şimdiden. Valla ayaklarım sızlıyor, tüm gün yürüdüm bugün. O yüzden ben burada bırakıyorum, bayrağı size bırakıyorum. Siz ne dersiniz yeni tanıştıklarınıza bi de sizden dinleyelim :)

Etiketler: , ,